Kennisbank / Security / Machineveiligheid

Machineverordening 2027.
Veilig werken op afstand.

Een verbinding maakt je besturing bereikbaar. Of een handeling op afstand veilig is, hangt af van de machine, de situatie en de gemaakte afspraken.

Wat verandert op 20 januari 2027?

Vanaf 20 januari 2027 wordt de Machineverordening (EU) 2023/1230 verplicht van toepassing en vervangt zij de Machinerichtlijn 2006/42/EG. De nieuwe regels besteden expliciet aandacht aan digitale beïnvloeding van veiligheidsrelevante software, gegevens en besturingssystemen.

Volgens de Europese Commissie moeten machines die vóór die datum in de EU in de handel worden gebracht aan de huidige Machinerichtlijn voldoen. Het overgangsmoment betekent niet dat iedere bestaande machine automatisch opnieuw moet worden gecertificeerd. Beoordeel wel welke regels gelden bij een concrete levering of wijziging. Bekijk de officiële toelichting over machinewetgeving.

Safety en security raken elkaar in de besturing

Safety gaat over het beheersen van veiligheidsrisico’s van de machine. Security gaat onder meer over het voorkomen en beperken van ongeoorloofde toegang of beïnvloeding. Als een onbevoegde wijziging een gevaarlijke beweging kan veroorzaken, raken die onderwerpen elkaar direct.

Denk aan het veranderen van een bewegingsparameter, het vervangen van software of het wijzigen van een bedrijfsmodus. De vraag is niet alleen of de verbinding versleuteld is. De vraag is ook wie deze handeling mag uitvoeren, wat er fysiek kan gebeuren en hoe je controleert dat de machine veilig blijft.

Een VPN is geen veiligheidsfunctie

Een gewone remote-accessverbinding vervangt geen noodstop, veiligheidsbesturing, afscherming of andere maatregel uit de risicobeoordeling. Ook bij verbindingsverlies moet de veiligheid worden beoordeeld vanuit de machine en haar lokale voorzieningen.

Maak onderscheid tussen kijken, wijzigen en bedienen

  • Kijken: status of meetwaarden opvragen. Beoordeel ook hier bereikbaarheid en de invloed van dataverkeer op de installatie.
  • Wijzigen: parameters, configuratie of software aanpassen. Regel toestemming, een geschikte toestand van de machine, versiebeheer en controle na afloop.
  • Bedienen: commando’s geven die het proces beïnvloeden. Beoordeel zicht op de situatie, afstemming met mensen op locatie en de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen.

Dit onderscheid helpt om de toegang passend in te richten. Het is geen algemene vrijgave van een bepaalde handeling: de machine-risicobeoordeling en de verantwoordelijke partijen bepalen de voorwaarden.

Een praktische wijzigingsprocedure

  1. Vooraf: beschrijf doel, betrokken besturing en mogelijke gevolgen. Leg goedkeuring en contact met de locatie vast.
  2. Voorbereiden: controleer de uitgangsversie, maak waar passend een herstelbare back-up en bepaal wat er gebeurt bij verbindingsverlies.
  3. Uitvoeren: gebruik de afgesproken toegang, bewaak de toestand van de installatie en leg de uitgevoerde wijziging vast.
  4. Vrijgeven: test de afgesproken functies, laat de verantwoordelijke de resultaten beoordelen en trek tijdelijke toegang weer in.

Laat bij wijzigingen beoordelen of de gevolgen voor veiligheid of conformiteit verder gaan dan regulier onderhoud. Niet elke software-update is hetzelfde en een remote uitvoering verandert de verantwoordelijkheid niet.

Wat kun je van Remote verwachten?

Remote levert de middelen voor toegang, asset- en rechtenbeheer en datalogging/monitoring. Met ons team bespreek je de verbinding, netwerkgrenzen, betrokken gebruikers en eventuele custom apps of protocolkoppelingen. De machinebouwer, integrator en gebruiker blijven betrokken bij de veiligheid van de volledige toepassing.

We spreken vooraf af wie toegang inricht, wie wijzigingen goedkeurt en welke informatie nodig is om beheer en onderhoud uitvoerbaar te houden. De plaatsing van een router is geen CE-beoordeling van de machine.

Praktische aandachtspunten voor remote access, geen machine-risicobeoordeling, veiligheidsontwerp of verklaring van conformiteit. Laat wettelijke toepasselijkheid en ingrijpende wijzigingen projectspecifiek beoordelen.